Böbrek Hastalıkları Nelerdir?

Kronik böbrek hastalığı böbreklerin kimi zaman çalışması gerektiği gibi çalışmadığı anlamına gelir. Böbrekler kanı süzmek gibi hayati bir göreve sahiptir. Kandaki zararlı maddeleri ve fazla suyu süzüp idrarla vücut dışına atarlar. Böbrekler doğru çalışmadığı zaman kandaki maddeleri süzemez, bu madddeler vücutta birikir ve hastalığa neden olur.

Kronik böbrek hastalığı aniden ortaya çıkmış gibi görünebilir.  Ancak adım adım yıllar boyu böbreklerin zarar görmesiyle oluşur.

Her böbrek nefron adı verilen bir milyon civarında küçük süzgeç taşır.Eğer nefronlar zarar görürse, çalışmayı bırakırlar. Bir süre sağlıklı nefronlar daha fazla çalışarak homeostasisi (vücut içi denge) sürdürür. Eğer zarar görme devam ederse daha fazla nefron görevi bırakacaktır. Bir noktadan sonra kalan nefronlar vücudu sağlıklı tutmak için gerekli asgari süzmeyi yapamayacaktır.Böbrek hastalıkları nelerdir?

Böbreklerin ne kadar iyi çalıştığını saptamak için glomerüler filtrasyon hızı (GFH) ölçülür. GFH kandaki kreatinin seviyesi ölçülerek saptanır. Aynı zamanda GFH, böbrek bozukluğunun derecesini saptamada kullanılır. Böbrek hastalığının bozuk filtrasyondan böbrek iflasına kadar beş aşaması vardır.

Böbrek hasarını durduracak ya da yavaşlatacak şeyler vardır. İlaç kullanmak veya yaşam şartlarını değiştirmek böbrekleriniz için iyi olabilir.

Kronik böbrek hastalığı ayrıca renal iflas veya kronik renal yetmezlik olarak da adlandırılır.

Kronik böbrek hastalığı böbrek hasarı sonucu oluşur. Hasarın başlıca nedenleri şunlardır:

  • Kontrolsüz yüksek kan basıncı
  • Yüksek kan şekeri. Kan şekeri kontrolsüz tip 1 diyabette ve tip 2 diyabette artar.

Başka şeyler de böbrek yetmezliğine neden olabilir:

  • Böbrek hastalığı veya enfeksiyonu, polikistik böbrek hastalığı gibi, pyelonefritis, and glomerulonefritis, ya da doğumsal böbrek hastalıkları.
  • Daralmış ya da tıkanmış renal arter. Renal arterler kanı böbreklere taşır.
  • Uzun süreli ilaç kullanımı böbreklere zarar verebilir.Örnek olarak, nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar,celecoxib ve ibuprofen gibi.

Belirti göstermeye böbreklerin bozulmaya başladığı andan bir kaç ay sonra başlanır.Ancak insanların çoğu erken dönem belirtiler göstermez. Hatta bazıları otuz yıl boyunca asemptomatik yaşar. Bu hastalığın sessiz evresidir.

Böbreklerin çalışmasına böbrek fonksiyonu denir. Böbrek fonksiyonu kötüleşirse şunlar görülür:

  • Normalden az idrar.
  • Vücutta sıvı birikmesi. Ödem denir.
  • Çok yorgun veya uykulu olma durumu.
  • İştahsızlık veya istem dışı kilo kaybı.
  • Genellikle karın ağrısı ve eşlik eden kusma.
  • Uyku sorunları.
  • Baş ağrıları ve düzgün düşünememe.

Doktorunuz böbrek fonksiyonlarını ölçmek için kan ve idrar testi isteyecektir. Bu testler böbrek hastalığı veya anemiyi gösterebilir. (Zarar görmüş böbrekler anemiye yol açabilir.) Başka testler de yaptırılarak belirtilere neyin neden olduğu bulunabilir.

Doktorunuz kandaki üre ve kreatinin seviyesini ölçmek için test isteyecektir. Bu testler böbreklerin kanı ne kadar iyi filtrelediğini gösterir. Eğer böbrek fonksiyonları kötüleşirse kandaki nitrojen ve kreatinin seviyesi yükselir. Kandaki kreatinin seviyesi glomerüler filtrasyon hızını (GFH) saptamada kullanılır.GFH böbreğin sağlığını gösterir. Aynı zamanda GFH, böbrek yetmezliğinin evresinin saptanmasına ve tedavi yönteminin belirlenmesine yardımcı olur.

Doktorunuz geçmişte böbrek rahatsızlığınız olup olmadığını soracaktır. Aynı zamanda doktorunuz, ailenizde böbrek sorunu olup olmadığını, kullandığınız ilaçları ve bu ilaçların etkilerini sorgulayacaktır.

Doktorunuz ayrıca ultrason veya bt gibi görüntüleme teknikleriyle böbreklerinize bakmak isteyebilir. Bu testler doktorun böbrek boyutunu görmesi, kan akışı olup olmadığına karar vermesi veya idrar yolunun tıkanıp tıkanmadığını görmesine yardımcı olur. Bazı durumlarda doktor, böbrekten küçük bir parça (biyopsi) alarak hastalığa neyin neden olduğunu bulmaya çalışabilir.

Kronik böbrek hastalığı genellikle başka durumlarda ortaya çıkar. Böylelikle ilk hedef böbreğe hasar veren hastalığı tedavi etmektir.

Diyabet ve yüksek kan basıncı (tansiyon) böbreklere en sık zarar veren hastalıklardır.Eğer kan şekerinizi ve tansiyonunuzu normal değerlerde tutarsanız böbrek hasarı yavaşlayacak hatta duracaktır. Kilo kaybetmek ve egzersiz yapmak yardımcı olabilir. Ayrıca ilaç kullanmaya başlayabilirsiniz.

Böbrek hastalığı karmaşık bir sorundur. Büyük olasılıkla çok miktarda test yaptırıp çok miktarda ilaç kullanırsınız. Sağlıklı kalmak için mümkün olduğunca doktora görünün. Kontrollerinizi ihmal etmeyin. İlaçları doktorun dediği zamanda ve şekilde alın.

Yaşam şeklini değiştirmeniz tedavinin önemli bir parçasıdır. Bu adımları atmanız hastalığın seyrini hafifletir.  Bu adımlar ayrıca tansiyon, diyabet ve diğer böbreğe zarar veren hastalıklarda da iyileşme sağlayacaktır.

  • Böbrekleri yormayacak şeyler yiyin. Bir diyetisyen günlük olarak alınması gereken besinlere dair yardımcı olabilir.
  • Aynı zamanda günlük sıvı tüketimine dikkat etmeniz gerekir.
  • Egzersizi alışkanlık haline getirin.
  • Sigara içmeyin ve tütün kullanmayın.
  • Alkol tüketmeyin.

Kullandığınız ilaçlar, bitkiler vs için doktorunuza danışın. Böbreklere zararı dokunabilir.

Böbrek fonksiyonu belli bir düzeyin altına inerse böbrek yetmezliği adını alır. Böbrek yetmezliği tüm vücudu etkiler. Kalp, kemik ve beyni etkileyerek oldukça hasta hissettirir. Tedavi edilmeyen böbrek yetmezliği hayatı tehdit eder.

Böbrekler iflas ettiğinde iki seçeneğiniz olur: diyalize başlamak veya böbrek nakli olmak. İki tedavi yönteminin de riskleri ve avantajları vardır. Hangisinin size uygun olduğunu doktorunuza danışın.

Diyaliz böbrekler filtreleme yapamadığı için kanı filtreler. Tedavi değildir ancak hayatı uzatır ve yaşam koşullarını iyileştirir.

Böbrek transferi sağlıklı olmak için bir diğer yöntemdir. Yeni bir böbrekle sağlığınıza kavuşup normal bir yaşam sürebilirsiniz. Ancak doku ve kan uyumu böbrek nakli için şarttır. Ayrıca hayat boyu vücudun böbreği reddetmemesi için ilaç kullanmak zorunda kalırsınız.

Çok hastayken tedavi yöntemi seçmek zordur. Endişeli olmanız ve korkmanız normaldir. Sevdikleriniz ve doktorunuzla tedavi yöntemi hakkında konuşabilirsiniz.  Aynı zamanda diyalize giren veya böbrek nakli olanlara danışabilirsiniz.Böbrek Hastalıkları Nelerdir? - Sağlıkansiklopedi.com

Böbrek Hastalıkları Nelerdir?
4.8 (96.73%) 49 vote[s]

, , , , , , , , , , , , , ,

Yorum yapılmamış.

Bir cevap yazın

Sağlıkansiklopedi.com 2018

12 Paylaşımlar
Paylaş9
Tweetle
Pin3