Kinoa: Sağlığa Faydaları & Besleyici Değerleri

Süper yiyecek ya da süper tahıl olarak da adlandırılan kinoa, sağlık için bir çok faydası sebebiyle, popülerliğini her geçen gün arttırmaktadır. Kinoa; protein, lif ve çeşitli vitaminler ile mineral içeriğine sahiptir. Ayrıca glutensiz olması gluten intoleransı olan kişiler için de kinoayı harika bir besin haline getirmektedir.

Çoğu zaman, pirinç yerine kullanılan kinoa, tahıl olarak kabul edilir ve çoğu zaman bir tahıl olarak anlatılır. Fakat aslında kinoa bir tohumdur. Peru’ya özgü bu sarı toplar “Chenopodium quinoa” bitkisinden elde edilir. Pişirildiğinde yumuşak ve şişkin toplar haline gelir ve tadı fındığa benzer. Un halinde de kullanılabilen kinoa ayrıca makarna, ekmek ve kahvaltılık gevrek yapılarak da kullanılabilir.

Kinoa doğal olarak And Dağları’nda yetişir ve yüzyıllardır yerliler tarafından tüketilmektedir. Minnesota Üniversitesi ve Wisconsin Üniversitesi tarafından hazırlanan araştırmaya göre; kinoa, İnka dilinde “ana tahıl” anlamına gelmektedir.

Livestrong sitesinin yaptığı araştırmaya göre; 120 farklı türde 1800 farklı çeşitte kinoa vardır. Türkiye’de en çok beyaz, kırmızı ve siyah kinoa türleri bilinmekte ve de kullanılmaktadır. Beyaz kinoa, lezzet olarak daha hoş olsa da kırmızı kinoa türünde daha fazla besleyici madde bulunur.

Besin ÖğeleriKinoa Besin Öğeleri | Sağlıkansiklopedi.com

Bir besinin bir porsiyonu ile günlük ihtiyacın %10’u karşılanıyorsa bu, o besini iyi bir kaynak yapar. Aynı şekilde, günlük ihtiyacın %20’sini karşılıyorsa bu, o besini harika bir kaynak yapar. Kinoa; protein, lif, demir, bakır, tiamin ve B6 vitamini açısından iyi bir besin kaynağıdır. Magnezyum, fosfor, manganez ve folik asit için ise harika bir kaynaktır.

Yiyecek Bilimi ve Tarım Dergisi’nde yer alan bir makaleye göre kinoa; protein, yağ, mineraller, yağ asitleri, antioksidanlar ve vitaminlerin normal üzeri bir karışım ile birleştiği yüksek besleyiciliği olan bir bitki besinidir. Ayrıca, diğer besinlerde bulunandan daha farklı olarak bitkisel hormonlar içeren kinoa da bulunan bu hormonlar bitkinin büyümesinin düzenler. Bitkisel östrojen olarak adlandırılan hormon türü, özellikle vücutta bulunan östrojene benzer etkileri sebebiyle, menapozun etkilerinin tedavisi için incelenmektedir.

Kinoanın Sağlığa FaydalarıKinoanın Sağlığa Faydaları | Sağlıkansiklopedi.com

Tam Protein Kaynağı

Kinoa sağlıklı bir vücut için gerekli olan, tüm ana amino asitleri içeren, tek bitkisel besin olarak bilinmektedir. Esansiyel amino asitler vücut için gerekli fakat vücudun kendi üretemediği amino asitlerdir. Kinoa bu amino asitleri eşit miktarlarda içerir. 9 adet esansiyel amino asit bulunur. Bu amino asitler histidin, izolösin, lösin, lisin, metionin, fenilalanin, treonin, triptofan ve valindir. Diğer tahıllardan farklı olarak kinoa önemli bir lisin kaynağıdır.

Anti-Enflamatuvar Etkileri

Bilim adamları, kronik enflamasyonun vücut sağlığına etkilerini anlamak için araştırmalarına devam etmektedir. Mayo Klinik, otoimmun hastalıkları, lupus, iltihaplı romatizma, astım, enflamatuvar bağırsak hastalığı ve Chron hastalığı olarak örneklemekte ve bu hastalıkların kronik enflamasyon oluşturduğunu belirtmektedir. Kronik enflamasyona bağlı olarak ortaya çıkabilen diğer hastalıklar kalp damar hastalıkları ve kanserdir.

Kinoa ve diğer tam tahıllar tehlikeli enflamasyonun etkilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Bağırsaklarda sağlıklı mikropların çoğalmasını sağlayan bu besinler; obezite, enflamasyon ve benzer diğer hastalıkların önlenmesi için önemlidir. “Dünyanın En Sağlıklı Yiyecekleri“, kinoanın, fenolik asit, hücre duvarı polisakkaridleri ve e vitamini gibi anti enflamatuvar besinler içerdiğini belirtmektedir.

Glutensiz

Glutensiz yiyeceklerle beslenmek, glutene karşı aşırı intoleransa neden olan, çölyak hastalığına sahip kişiler için tavsiye edilmektedir. Bilimsel olarak, glutensiz yiyeceklerin çölyak hastası olmayan kişiler için de faydaları hala tartışılmaktadır. Medical News Today’de yer alan bir makaleye göre bir hastalığı olmamasına rağmen 1.6 milyon kişi glutensiz besinler tüketmektedir.

Kinoanın glutensiz oluşu ve en besleyici tahıllardan biri olması, kinoayı glutensiz diyet yapanlar için mükemmel bir besin haline getirmektedir. Ayrıca kinoa ile hazırlanan glutensiz yiyeceklerde, pirinç, mısır ya da patates unundan hazırlanan glutensiz yiyeceklere göre daha fazla polifenol bulunmaktadır. Polifenol, reaktif atomlara sahip, hücre hasarlarına neden olan serbest radikallerin etkilerine karşı hücreleri ve vücut kimyasını koruyan maddelerdir.

Kolesterolü Düşürür

Kinoa, önemli bir lif kaynağı oluşu ile kolesterolü düşürücü etkilere sahiptir. Lifler sindirime yardımcı olur ve sindirim için kolesterol kullanılarak oluşan safra asidine ihtiyaç duyulur. Sindirim sisteminin daha fazla çalışması ile karaciğer kandan daha fazla kolesterol çekerek, safra asidi oluşturmasına ve böylece kötü kolesterolün azalmasına yardımcı olur. İnsan Beslenmesinde Bitkisel Yiyecekler Dergisi’nde yayınlanan bir araştırmaya göre; yüksek fruktoz ile beslenen farelere kinoa verilerek, kötü kolesterolün %57 oranında azalması sağlanmıştır.

Amerikan Klinik Besin Dergisi’nde yer alan bir araştırma, tam tahılların kolesterol düşürücü “statin” olarak adlandırılan ilaçlar kullanan kişilerde etkilerini incelemiştir. Günde 16 gram kinoa gibi tam tahıl tüketen kişiler, tam tahıl tüketmeden sadece statin alan kişilerden daha az kötü kolesterole sahip olduğu ortaya konmuştur. Tam tahıl tüketimi ve statin kullanımı ayrıca toplam kolesterolde kötü-iyi kolesterol dengesinin sağlanması için de önemlidir.

Kalp Sağlığı

Kötü kolesterolün azalması kalp sağlığı için önemlidir fakat kinoanın kalp üzerinde farklı etkileri de vardır. Besin Lipidleri Dergisi’nde yer alan bir araştırma; kinoa tohumlarının, kalp hastalığının ölümcül etkilerini tersine çevirebilecek besleyici flavonoidler içerdiğini belirtmektedir.

Ayrıca kinoa kalp sağlığını, içerdiği tekli doymamış yağlar, oleik asit, omega 3 yağ asitleri ve alfa linolenik asit ile de olumlu etkilemektedir. Birçok yiyecek oksidasyona uğradığında yararlı yağ asitlerini kaybeder. Fakat kinoa, kaynatıldığında ve buharda pişirildiğinde bile değerlerini koruyabilir.

Avrupa Beslenme Dergisi’nde yer alan bir araştırma, kinoanın kalp damalar sağlığına farklı bir etkisini bulmuştur. Araştırmada, İtalyan araştırmacılar kinoanın, diğer glutensiz makarnalardan ve ekmeklerden, daha düşük yağlı yağ asitleri ve trigliserid oranına sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Sindirim

Bir fincan pişirilmiş kinoada bulunan lifler yaklaşık olarak günlük ihtiyacın %21’ini karşılayabilir. Kinoa diğer tahıllardan daha kolay sindirilebilmektedir. İngiliz Beslenme Dergisi’nde yer alan araştırmada, kinoa, arpa ve yulaf tüketen kişiler buğday ve pirinç tüketen kişilerden daha tok hissettiğini belirtmiştir.

Diyabet ve Yüksek Tansiyon

Kinoa, diyabet ve yüksek tansiyon kontrolündeki rolü sebebiyle uzun süredir araştırılmaktadır. Bir araştırmada; tip 2 diyabet kontrolünde 10 geleneksel perü tahılının potansiyel etkileri araştırılmıştır. Kinoa “kuerşin” olarak adlandırılan antioksidan açısından zengindir ve incelenen 10 yiyecek arasında en yüksek antioksidan etkiye sahip yiyecektir. Bu araştırma sonucunda, uzmanlar, kinoanın ve Peru andlarından yetişen diğer geleneksel besinlerin, tip 2 diyabet ve buna bağlı olarak ortaya çıkan yüksek tansiyon kontrolünde olumlu etkilere sahip olabileceği sonucuna varmıştır.

Uzun Yaşam

Bazı uzmanlara göre kinoada bulunan lifler insanların daha uzun yaşamasına yardımcı olabilir. Bir araştırmaya göre; yüksek lifli gıdalar ile beslenmek genel ölüm riskini azaltabilir.

Ayrıca benzer iki araştırma da tam tahıl tüketimi ile uzun yaşamı ilişkilendirmektedir. Büyük çaplı bir araştırma tam tahıl tüketiminin; kanser, kalp damar hastalıkları ya da diyabet gibi kronik hastalıklardan ölüm riskine karşı etkileri olduğunu bulmuştur. Lif başlı başına önemlidir.

Kinoa Tüketiminin Yan EtkileriKinoa Tüketiminin Yan Etkileri | Sağlıkansiklopedi.com

Kinoa tüketimi ile ilgili bazı yan etkiler bulunmaktadır. Kinoa tohumları saponin olarak adlandırılan ve bitkiyi mantar, bakteri ve virüslerden koruyan kimyasal madde ile kaplanmıştır. Saponin acı, sabunsu bir tata sahiptir ve bu sebeple kinoa pişirilmeden önce bol su ile yıkanmalıdır.

Bazılarında saponin ağızda daha kötü bir tat bırakabilir. Ayrıca mide rahatsızlıklarına ve ince bağırsakta hasara neden olabilir. Kinoada bulunan yüksek lifli içeriğide sindirim sorunlarına yol açabilir.

Bu Yazıyı Beğendiniz Mi?
Hemen kayıt olun ve tüm güncellemeleri email adresinize gönderelim. Email adresiniz asla başka kişilerle paylaşılmayacaktır!

, , , , ,

Yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın

Sağlıkansiklopedi.com 2016